Agent literacki

Dlaczego: Agenci specjalizują się w konkretnych niszach; musisz wiedzieć, komu sprzedajesz swoją historię.

Jak:

• Określ główny gatunek (np. kryminał, non-fiction, YA).
• Znajdź 3 „tytuły porównawcze” (comp titles) wydane w Polsce w ciągu ostatnich 3 lat.
• Opisz swojego idealnego czytelnika w dwóch zdaniach.

Gotowe, gdy: Masz zapisaną notatkę z gatunkiem i listą 3 książek porównawczych.

Dlaczego: Dobry plan zapobiega dziurom fabularnym i ułatwia pisanie streszczenia dla agenta.

Jak:

• Rozpisz strukturę trójaktową (ekspozycja, punkt zwrotny, kulminacja).
• Wypunktuj kluczowe sceny każdego rozdziału.
• Sprawdź, czy motywacje bohaterów są logiczne.

Gotowe, gdy: Posiadasz dokument z planem wszystkich rozdziałów.

Dlaczego: Agent nie przyjmie samej idei — potrzebujesz gotowego lub niemal gotowego tekstu.

Jak:

• Ustal stałą godzinę pisania (np. 7:00 rano).
• Nie edytuj w trakcie pisania; skup się na „wyrzuceniu” historii z głowy.
• Monitoruj postępy w arkuszu kalkulacyjnym.

Gotowe, gdy: Licznik słów osiągnął minimum 50 000 (dla powieści) lub 30 000 (dla non-fiction).

Dlaczego: Tekst z błędami ortograficznymi i logicznymi jest odrzucany w pierwszej minucie czytania.

Jak:

• Odczekaj minimum 2 tygodnie po zakończeniu pisania przed edycją.
• Przeczytaj tekst na głos, aby wyłapać nienaturalne dialogi.
• Użyj narzędzi do sprawdzania pisowni.

Gotowe, gdy: Masz czysty plik .docx bez widocznych błędów językowych.

Dlaczego: Potrzebujesz obiektywnej opinii osób, które nie są Twoją rodziną.

Jak:

• Wyślij tekst do 3-5 osób czytających Twój gatunek.
• Przygotuj ankietę z pytaniami o tempo akcji i wiarygodność postaci.
• Wprowadź poprawki na podstawie powtarzających się uwag.

Gotowe, gdy: Otrzymałeś i przeanalizowałeś minimum 3 opinie.

Dlaczego: Agent musi poznać całą fabułę (łącznie z zakończeniem) na 1-2 stronach.

Jak:

• Skup się na głównym wątku, pomijając poboczne postacie.
• Pisz w czasie teraźniejszym, zachowując ton książki.
• Upewnij się, że zakończenie jest jasno opisane.

Gotowe, gdy: Dokument o objętości 500-800 słów.

Dlaczego: To najważniejszy element — pokazuje Twój warsztat i styl.

Jak:

• Wybierz pierwsze 30-50 stron (zazwyczaj 3 pierwsze rozdziały).
• Zadbaj o formatowanie: czcionka Times New Roman 12, interlinia 1.5, marginesy 2.5 cm.
• Zapisz plik jako PDF lub DOCX z nazwiskiem w nazwie.

Gotowe, gdy: Gotowy, sformatowany plik z początkiem książki.

Dlaczego: Agent chce wiedzieć, czy masz potencjał marketingowy i doświadczenie.

Jak:

• Wymień nagrody literackie, publikacje w prasie lub antologiach.
• Wspomnij o wykształceniu lub pracy, jeśli wiążą się z tematyką książki.
• Dodaj linki do swoich mediów społecznościowych (jeśli prowadzisz profil autorski).

Gotowe, gdy: Krótki tekst (ok. 150 słów) o Tobie.

Dlaczego: W Polsce rynek agencyjny jest mniejszy niż w USA, dlatego celuj w sprawdzone podmioty.

Jak:

• Skup się na: Agencja Literacka Booklab (reprezentuje m.in. autorów kryminałów i literatury pięknej).
• Sprawdź Syndykat Autorów (mocni w scenariuszach i prozie).
• Rozważ Agencję Autograf (Gabriela Niedzielska) lub Agencję Macadamia.
• Unikaj agencji, które żądają opłat „za przeczytanie” (tzw. vanity agencies).

Gotowe, gdy: Masz listę 3-5 agencji pasujących do Twojego gatunku.

Dlaczego: Każda agencja ma inne wymagania; błąd w formacie może skutkować odrzuceniem bez czytania.

Jak:

• Wejdź na stronę agencji (np. literatura.com.pl dla Booklab).
• Sprawdź, czy przyjmują nowych autorów (tzw. open submissions).
• Zanotuj, czy wymagają całego rękopisu, czy tylko próbki.

Gotowe, gdy: Masz tabelę z wymaganiami dla każdej wybranej agencji.

Dlaczego: To Twoja pierwsza i często jedyna szansa na zainteresowanie agenta.

Jak:

• Zacznij od personalizacji: „Piszę do Państwa, ponieważ reprezentują Państwo [Imię Autora], a moja książka...”.
• Zawrzyj „hook” (jednozdaniowy opis intrygi).
• Podaj dane techniczne: gatunek i liczba słów.

Gotowe, gdy: Gotowy szablon listu z miejscami na personalizację.

Dlaczego: Proces oceny trwa zazwyczaj od 4 do 12 tygodni.

Jak:

• Wysyłaj maile pojedynczo (nie w kopii ukrytej do wszystkich).
• Ustaw przypomnienie w kalendarzu na „follow-up” za 2 miesiące.
• Zacznij pisać kolejną książkę, aby nie myśleć o czekaniu.

Gotowe, gdy: Wszystkie maile zostały wysłane.

Dlaczego: Musisz wiedzieć, co oddajesz w zamian za reprezentację.

Jak:

• Sprawdź prowizję: w Polsce standard to 10-20% od Twoich zarobków.
• Upewnij się, że agent zarabia tylko wtedy, gdy Ty zarabiasz (prowizja od zaliczki i tantiem).
• Sprawdź okres wypowiedzenia umowy (zazwyczaj 3-6 miesięcy).

Gotowe, gdy: Rozumiesz każdy punkt umowy lub skonsultowałeś go z prawnikiem.

Dlaczego: W Polsce agent nie jest niezbędny; wiele dużych wydawnictw (np. Znak, Muza, Czarna Owca) przyjmuje propozycje bezpośrednio.

Jak:

• Jeśli po 3 miesiącach agenci milczą, przygotuj listę wydawnictw publikujących Twój gatunek.
• Wyślij ten sam pakiet propozycji do redakcji inicjujących.
• Pamiętaj, że bez agenta musisz samodzielnie negocjować umowę wydawniczą.

Gotowe, gdy: Masz listę 10 wydawnictw do kontaktu bezpośredniego.