Pierwsza pomoc – krwotok

Dlaczego: Kontakt z krwią stanowi ryzyko zakażenia chorobami przenoszonymi drogą krwiopochodną (np. HIV, HBV, HCV).

Jak:

• Wyjmij parę rękawiczek nitrylowych z apteczki.
• Sprawdź, czy nie są uszkodzone.
• Załóż je przed dotknięciem poszkodowanego.

Gotowe, gdy: Rękawiczki są na dłoniach przed kontaktem z raną.

Dlaczego: Szybkie rozpoznanie masywnego krwotoku (np. tętniczego) pozwala na natychmiastowe użycie stazy, co ratuje życie w ciągu kilku minut.

Jak:

• Sprawdź, czy krew pulsuje (tętni) z rany.
• Oceń, czy krew szybko tworzy dużą plamę na podłożu lub przesiąka przez ubranie.
• Zlokalizuj źródło: kończyna, szyja, pacha czy pachwina.

Gotowe, gdy: Rodzaj krwotoku jest określony i podjęto decyzję o metodzie tamowania.

Dlaczego: Profesjonalna pomoc medyczna jest niezbędna przy każdym poważnym krwotoku, aby zapobiec wstrząsowi hipowolemicznemu.

Jak:

• Wybierz numer 112 na telefonie (użyj trybu głośnomówiącego, by mieć wolne ręce).
• Podaj lokalizację, rodzaj urazu i informację o masywnym krwawieniu.
• Nie rozłączaj się pierwszy.

Gotowe, gdy: Dyspozytor przyjął zgłoszenie i wysłał zespół ratownictwa.

Dlaczego: To najprostsza i najskuteczniejsza metoda tamowania większości krwawień poprzez mechaniczne zamknięcie naczyń.

Jak:

• Użyj jałowej gazy lub czystego materiału.
• Przyłóż materiał bezpośrednio do rany i mocno dociśnij obiema rękami.
• Nie odrywaj rąk, dopóki nie założysz opatrunku uciskowego.

Gotowe, gdy: Krwawienie jest widocznie zmniejszone lub zatrzymane przez ucisk.

Dlaczego: Pozwala na utrzymanie stałego nacisku na ranę bez konieczności ciągłego trzymania jej rękami.

Jak:

• Przyłóż podkładkę chłonną do rany.
• Owiń bandaż wokół kończyny, przełóż przez klamrę dociskową i zaciągnij w przeciwnym kierunku.
• Kontynuuj owijanie, blokując klamrę, i zabezpiecz końcówkę bandaża.

Gotowe, gdy: Opatrunek jest stabilny, nie przesuwa się i tamuje krew.

Dlaczego: W przypadku amputacji lub krwotoku tętniczego na kończynie, którego nie da się opanować uciskiem, staza jest jedynym sposobem na uratowanie życia.

Jak:

• Załóż stazę 5-8 cm powyżej rany (nie na stawie).
• Zaciągnij pasek tak mocno, jak to możliwe, a następnie kręć krępulcem do całkowitego ustania krwawienia.
• Zablokuj krępulec i zapisz godzinę założenia na stazie.

Gotowe, gdy: Brak tętna poniżej stazy i całkowite ustanie krwawienia.

Dlaczego: Stosowane w miejscach, gdzie nie można założyć stazy (pachwiny, pachy), aby wypełnić przestrzeń i ucisnąć naczynia od wewnątrz.

Jak:

• Wprowadzaj gazę (najlepiej hemostatyczną) głęboko do wnętrza rany, warstwa po warstwie.
• Wypełnij całą jamę rany, aż poczujesz opór.
• Po wypełnieniu utrzymuj silny ucisk ręczny przez minimum 3 minuty.

Gotowe, gdy: Rana jest ciasno wypełniona gazą, a krwawienie ustało.

Dlaczego: Posiadanie dedykowanego zestawu do tamowania krwotoków skraca czas reakcji w sytuacji stresowej.

Jak:

• Kup czerwoną lub jaskrawą torebkę typu organizer.
• Włóż do niej: 2 pary rękawiczek, 1 stazę CAT, 1 opatrunek izraelski, 1 gazę hemostatyczną, nożyczki ratownicze.
• Umieść apteczkę w łatwo dostępnym miejscu w domu lub samochodzie.

Gotowe, gdy: Apteczka jest kompletna i gotowa do użycia.

Dlaczego: Materiały opatrunkowe mają daty ważności, a stazy mogą ulec uszkodzeniu pod wpływem temperatury (np. w aucie).

Jak:

• Otwórz kalendarz w telefonie.
• Ustaw powtarzające się przypomnienie co 3 miesiące (np. 1. stycznia, 1. kwietnia itd.).
• Podczas przeglądu sprawdź szczelność opakowań gazy i elastyczność rzepów w stazie.

Gotowe, gdy: Przypomnienie jest zapisane w kalendarzu cyfrowym.

Dlaczego: W sytuacji stresowej motoryka mała zawodzi; tylko pamięć mięśniowa pozwala na poprawne założenie stazy w czasie poniżej 30 sekund.

Jak:

• Użyj stazy treningowej (nie tej z apteczki bojowej, by jej nie osłabić).
• Ćwicz zakładanie na lewej i prawej ręce oraz na nogach.
• Mierz czas stoperem – dąż do wyniku poniżej 20 sekund jedną ręką.

Gotowe, gdy: Potrafisz założyć stazę poprawnie w czasie poniżej 30 sekund.