Ciąża – badania prenatalne
Jakie badania prenatalne wykonać w ciąży – harmonogram, refundacja NFZ?
Projekt-Plan
{{whyLabel}}: Od 5 czerwca 2024 roku Program Badań Prenatalnych w Polsce jest dostępny dla wszystkich kobiet w ciąży, bez względu na wiek, co pozwala na bezpłatną diagnostykę.
{{howLabel}}:
- Udaj się do ginekologa prowadzącego ciążę (posiadającego kontrakt z NFZ).
- Poproś o wystawienie skierowania do „Programu Badań Prenatalnych”.
- Upewnij się, że na skierowaniu widnieje informacja o wieku ciąży (tydzień i dzień) na podstawie ostatniej miesiączki lub USG.
{{doneWhenLabel}}: Posiadasz ważne skierowanie papierowe lub elektroniczne do placówki realizującej program.
{{whyLabel}}: Badania prenatalne muszą być wykonane w certyfikowanej placówce, aby były refundowane i przeprowadzone zgodnie ze standardami Fetal Medicine Foundation (FMF).
{{howLabel}}:
- Skorzystaj z wyszukiwarki placówek realizujących programy profilaktyczne NFZ.
- Wybierz miejsce z dobrą opinią w zakresie diagnostyki obrazowej.
- Zadzwoń i zapytaj o najbliższe wolne terminy, uwzględniając rygorystyczne okna czasowe dla badań.
{{doneWhenLabel}}: Wybrana placówka i umówiony pierwszy termin wizyty.
{{whyLabel}}: Jest to najskuteczniejszy nieinwazyjny test przesiewowy wykrywający ryzyko m.in. zespołu Downa, Edwardsa i Patau (czułość ok. 90-95%).
{{howLabel}}:
- Umów badanie ściśle między 11. tygodniem a 13. tygodniem i 6. dniem ciąży (CRL płodu musi wynosić 45-84 mm).
- Przygotuj się na badanie USG przezbrzuszne (pęcherz nie musi być pełny).
- Oddaj krew do testu biochemicznego (PAPPA i wolna beta-hCG) – nie musisz być na czczo.
{{doneWhenLabel}}: Otrzymanie wyniku z wyliczonym ryzykiem statystycznym skorygowanym o wiek i biochemię.
{{whyLabel}}: Testy wolnego płodowego DNA (cfDNA) z krwi matki oferują najwyższą czułość (ponad 99%) i są zalecane, gdy wynik testu PAPPA jest pośredni.
{{howLabel}}:
- Skonsultuj się z lekarzem, czy w Twoim przypadku warto wykonać to badanie (jest ono zazwyczaj pełnopłatne, ok. 2000-2500 zł).
- Badanie można wykonać już po 10. tygodniu ciąży.
- Polega na zwykłym pobraniu krwi żylnej.
{{doneWhenLabel}}: Podjęcie decyzji o wykonaniu testu lub jego realizacja.
{{whyLabel}}: To najważniejsze badanie pod kątem budowy anatomicznej, pozwalające wykluczyć wady serca, rozszczepy czy nieprawidłowości w budowie mózgu.
{{howLabel}}:
- Zapisz się na wizytę między 18. a 22. tygodniem ciąży.
- Lekarz dokona szczegółowych pomiarów (biometria) oraz oceni łożysko i ilość płynu owodniowego.
- Poproś o dokumentację zdjęciową lub nagranie (często dostępne w placówkach).
{{doneWhenLabel}}: Posiadanie szczegółowego opisu anatomii płodu z potwierdzeniem prawidłowego rozwoju narządów.
{{whyLabel}}: Wykrycie cukrzycy ciążowej jest kluczowe dla uniknięcia makrosomii płodu i powikłań okołoporodowych.
{{howLabel}}:
- Wykonaj badanie między 24. a 28. tygodniem ciąży.
- Udaj się do laboratorium rano, będąc całkowicie na czczo.
- Przygotuj się na 2-godzinny pobyt: krew zostanie pobrana przed wypiciem 75g glukozy, po 1h oraz po 2h.
{{doneWhenLabel}}: Wynik glikemii wpisany do karty ciąży.
{{whyLabel}}: Ocena wzrastania płodu (wykluczenie hipotrofii) oraz ułożenia dziecka przed porodem.
{{howLabel}}:
- Badanie wykonuje się między 28. a 32. tygodniem ciąży.
- Lekarz sprawdza przepływy (doppler), co pozwala ocenić wydolność łożyska.
- Monitorowana jest masa płodu oraz dojrzałość łożyska.
{{doneWhenLabel}}: Wynik USG potwierdzający prawidłowy dobrostan płodu pod koniec ciąży.
{{whyLabel}}: Wykrycie obecności paciorkowca grupy B pozwala na podanie antybiotyku podczas porodu, chroniąc noworodka przed sepsą.
{{howLabel}}:
- Badanie (wymaz z pochwy i odbytu) wykonuje się między 35. a 37. tygodniem ciąży.
- Wymaz może pobrać lekarz lub położna podczas wizyty kontrolnej.
{{doneWhenLabel}}: Posiadanie wyniku posiewu GBS w dokumentacji do szpitala.
{{whyLabel}}: Szybki dostęp do pełnej historii badań prenatalnych jest niezbędny dla personelu medycznego w momencie przyjęcia na porodówkę.
{{howLabel}}:
- Ułóż chronologicznie: grupę krwi (oryginał!), wyniki USG prenatalnych, test PAPPA, OGTT, GBS oraz ostatnią morfologię.
- Zrób kserokopie najważniejszych dokumentów.
- Włóż wszystko do jednej, podpisanej teczki.
{{doneWhenLabel}}: Teczka z kompletem dokumentów spakowana do torby szpitalnej.