Ochrona przed malware
Jak zabezpieczyć komputer przed wirusami i malware – antywirus, nawyki, aktualizacje?
Projekt-Plan
{{whyLabel}}: Aktualizacje systemowe łatają krytyczne luki bezpieczeństwa (tzw. exploit), które są najczęstszą drogą infekcji malware.
{{howLabel}}:
- Otwórz Ustawienia > Windows Update (lub System Settings w macOS).
- Kliknij 'Sprawdź aktualizacje' i zainstaluj wszystkie dostępne pakiety, w tym aktualizacje opcjonalne.
- Zrestartuj komputer, aby sfinalizować proces.
{{doneWhenLabel}}: System wyświetla komunikat 'Twój system jest aktualny'.
{{whyLabel}}: Nowoczesne systemy mają wbudowaną ochronę, która w 2025 roku jest wystarczająca dla większości użytkowników i mniej obciąża system niż zewnętrzne pakiety.
{{howLabel}}:
- Wyszukaj 'Zabezpieczenia Windows' i wejdź w 'Ochrona przed wirusami i zagrożeniami'.
- Upewnij się, że 'Ochrona w czasie rzeczywistym' oraz 'Ochrona dostarczana w chmurze' są włączone.
- Wykonaj 'Pełne skanowanie' systemu, aby wykluczyć obecne infekcje.
{{doneWhenLabel}}: Status ochrony jest zielony, a pełne skanowanie zakończone bez wykrycia zagrożeń.
{{whyLabel}}: Firewall monitoruje ruch przychodzący i wychodzący, blokując nieautoryzowane próby połączeń z Twoim komputerem.
{{howLabel}}:
- W panelu 'Zabezpieczenia Windows' przejdź do 'Zapora i ochrona sieci'.
- Sprawdź, czy zapora jest aktywna dla sieci domowych, prywatnych i publicznych.
- W ustawieniach zaawansowanych upewnij się, że domyślnie blokowane są wszystkie połączenia przychodzące, które nie pasują do reguł.
{{doneWhenLabel}}: Zapora jest aktywna dla wszystkich typów sieci.
{{whyLabel}}: Używanie unikalnych, skomplikowanych haseł dla każdego serwisu to najlepsza obrona przed atakami typu credential stuffing.
{{howLabel}}:
- Pobierz darmową, otwartoźródłową aplikację Bitwarden.
- Stwórz silne hasło główne (minimum 15 znaków, fraza łatwa do zapamiętania, ale trudna do odgadnięcia).
- Przenieś swoje najważniejsze hasła do skarbca i usuń je z przeglądarki.
{{doneWhenLabel}}: Menedżer haseł jest zainstalowany i zawiera co najmniej 5 najważniejszych dostępów.
{{whyLabel}}: Nawet jeśli malware wykradnie Twoje hasło, haker nie zaloguje się bez fizycznego dostępu do Twojego drugiego składnika uwierzytelniania.
{{howLabel}}:
- Wejdź w ustawienia bezpieczeństwa konta Google, Microsoft, banku i e-maila.
- Aktywuj MFA, najlepiej używając aplikacji typu Authenticator (np. Aegis lub Google Authenticator) zamiast kodów SMS.
- Zapisz kody zapasowe w bezpiecznym miejscu (nie na komputerze).
{{doneWhenLabel}}: Logowanie do poczty e-mail i banku wymaga potwierdzenia w aplikacji.
{{whyLabel}}: Wiele infekcji malware pochodzi z tzw. malvertisingu (złośliwych reklam). uBlock Origin skutecznie je blokuje.
{{howLabel}}:
- Dodaj rozszerzenie uBlock Origin do swojej przeglądarki (Chrome, Firefox, Edge).
- W ustawieniach rozszerzenia włącz dodatkowe listy filtrów: 'Malware domains' oraz 'Spam404'.
- Unikaj innych 'Adblocków', które sprzedają dane użytkowników.
{{doneWhenLabel}}: Rozszerzenie jest aktywne i blokuje reklamy na stronach testowych.
{{whyLabel}}: Serwery DNS Quad9 automatycznie blokują zapytania do domen znanych z rozsyłania malware i phishingu.
{{howLabel}}:
- W ustawieniach sieci systemu Windows przejdź do właściwości protokołu IPv4.
- Ustaw preferowany serwer DNS na: 9.9.9.9 oraz alternatywny na: 149.112.112.112.
- Dzięki temu ochrona działa na poziomie całego systemu, a nie tylko przeglądarki.
{{doneWhenLabel}}: Test na stronie on.quad9.net potwierdza korzystanie z ich serwerów.
{{whyLabel}}: Malwarebytes świetnie wykrywa PUP (potencjalnie niechciane programy) i adware, których standardowe antywirusy często nie widzą.
{{howLabel}}:
- Pobierz darmową wersję Malwarebytes.
- Po instalacji wyłącz okres próbny wersji Premium (aby nie dublować ochrony w czasie rzeczywistym z Defenderem).
- Używaj go raz w miesiącu do ręcznego przeskanowania systemu.
{{doneWhenLabel}}: Program jest zainstalowany i wykonano pierwsze skanowanie kontrolne.
{{whyLabel}}: Jeśli malware zaszyfruje Twoje pliki (Ransomware), jedyną skuteczną obroną jest posiadanie kopii zapasowej odciętej od sieci.
{{howLabel}}:
- 3 kopie danych: Oryginał + 2 kopie zapasowe.
- 2 różne nośniki: np. dysk zewnętrzny i chmura.
- 1 kopia poza domem: np. zaszyfrowana chmura lub dysk u zaufanej osoby.
- Skonfiguruj automatyczne kopiowanie najważniejszych folderów (Dokumenty, Zdjęcia).
{{doneWhenLabel}}: Posiadasz aktualną kopię danych na zewnętrznym dysku, który po zakończeniu operacji jest odłączany od komputera.